Jacques Frenken, Heimwee naar Chartres, 1964, collectie Bas van Velzen, Amsterdam

Verspijkerd en verzaagd

Hergebruik van heiligenbeelden in de Nederlandse beeldhouwkunst

18 febr t/m 5 juni 2017  

Tot ver in de jaren zestig van de twintigste eeuw sierden veel gipsen, massaal gemaakte  heiligenbeelden en devotieobjecten de Nederlandse rooms-katholieke kerken en huizen. De ontkerkelijking, maar ook het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) hadden echter grote gevolgen voor deze beelden. Het rooms-katholieke kerkinterieur werd versoberd , waarna veel heiligenbeelden letterlijk aan de straat werden gezet. Diverse generaties kunstenaars hebben de afgedankte heiligen verspijkerd en verzaagd en zo getransformeerd tot kunstwerken. Betekenen ze nog iets? Worden ze misbruikt of gekoesterd?

Uniek fenomeen

Dit unieke fenomeen was niet eerder onderwerp van een tentoonstelling en publicatie. In totaal zijn circa 40 werken uit diverse Nederlandse collecties bijeengebracht die samen een overzicht vormen van vijf decennia hergebruik van heiligenbeelden in de Nederlandse beeldhouwkunst. Ze vertellen veel over onze veranderde kijk op het christendom in de laatste vijftig jaar.

Zelf ben ik niet zo snel gechoqueerd. Het gaat erom hoe je naar de dingen kijkt. (...) De kunst mag heilzame verwarring stichten. Mensen mogen worden uitgedaagd.
Monseigneur dr. Gerard de Korte, bisschop van ’s-Hertogenbosch

Jacques Frenken

De Bossche kunstenaar Jacques Frenken is de eerste in Nederland die rond 1965 deze devotionalia hergebruikt. Voor Frenken is het een afscheid van kerk en kerkelijk geloof en een zoektocht naar een nieuwe christelijke beeldtaal, maar veel katholieken reageren geschokt. De kunstenaars van de jaren tachtig en negentig zien het christelijke massagoed (crucifixen, Mariabeelden) als het ‘propagandamateriaal’ van de kerk en hergebruiken het, vaak met andere voorwerpen, in figuratieve stapelingen en assemblages. Vanaf 2000 stellen de beeldhouwers van een jongere generatie het hergebruik in dienst van een hernieuwd zoeken naar betekenis en religie.

De tentoonstelling is geen parade van spot en blasfemie, maar toont de prikkelende doorwerking van de katholieke beeldcultuur in de Nederlandse beeldhouwkunst.
Dr. Joost de Wal, kunsthistoricus en gastconservator

Lezingen

In het kader van deze tentoonstelling organiseert de VrijeAcademie lezingen op zaterdag 26 maart en 13 mei aanstaande. Tijdens deze lezing van kunsthistorica Sophie Tutelaers komen de meest spraakmakende voorwerpen aan bod en hoort u over de ontwikkeling van dit hergebruik in de Nederlandse beeldhouwkunst.   Meer info en reserveren

Met dank aan

Deze tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door

Toegang Bymarjo4 2

 

Koop tickets

Bekijk ook:

Familiezondag

in het Museumkwartier ’s-Hertogenbosch

Opgegraven strijd

Archeologie van de oorlog
28 jan t/m 14 mei 2017

Kranen/Gille

De industriële natuur van Kranen/Gille
11 feb t/m 14 mei 2017