Foto Marc Bolsius

Persdossier inclusief beeldmateriaal

Bosch Research and Conservation Project

Voor vragen over het Bosch Research and Conservation Project kunt u per email contact opnemen met Matthijs Ilsink, projectcoördinator.

Persberichten

Kleine oeuvre Bosch uitgebreid met nieuw ontdekt schilderij

1 februari 2016

De verzoeking van de heilige Antonius uit Kansas City, Missouri (USA) moet aan niemand minder dan Jheronimus Bosch worden toegeschreven. Dat blijkt uit het wereldwijde onderzoek van het Bosch Research and Conservation Project (BRCP). Decennialang stond het schilderij als werk van een leerling of navolger van Bosch in het depot van het Nelson-Atkins Museum of Art in Kansas City, Missouri. Deze nieuwe toeschrijving betekent een belangrijke uitbreiding van het kleine oeuvre van Bosch (ca. 1450 ’s-Hertogenbosch 1516). Deze ontdekking werd maandag door onderzoekers van het BRCP wereldkundig gemaakt tijdens een persconferentie in Het Noordbrabants Museum, waar 13 februari de overzichtstentoonstelling Jheronimus Bosch opent voor het publiek. Het schilderij werd getoond aan de pers in aanwezigheid van Julián Zugazagoitia, directeur van het Nelson-Atkins Museum of Art.

Lees volledig persbericht
Omvangrijkste onderzoeksproject naar Jheronimus Bosch ooit werpt nieuw licht op zijn œuvre

1 februari 2016

Waardevolle ontdekkingen en veel meer inzicht in het werk van Jheronimus Bosch zijn de vrucht van jarenlang systematisch onderzoek en technologische innovaties. Hiermee levert het Bosch Research and Conservation Project een belangrijke bijdrage aan het beter begrijpen van de creativiteit en het genie van deze zoon van ‘s-Hertogenbosch. Bovendien is het relatief kleine oeuvre van Bosch op basis van de BRCP-resultaten uitgebreid. Ook is een aanzienlijk aantal van zijn schilderijen en tekeningen in de aanloop naar de viering van 500 jaar Jheronimus Bosch gerestaureerd en heeft zijn oorspronkelijke glans teruggekregen. Het doel van het project was immers zowel onderzoek als restauratie. Het BRCP is een initiatief van de Radboud Universiteit Nijmegen, de Stichting Jheronimus Bosch 500 en Het Noordbrabants Museum en kwam tot stand met financiële steun van het Gieskes-Strijbis Fonds en de Getty Foundation (Panel Paintings Initiative).

Lees volledig persbericht

Persbeelden

Onderstaande beelden mogen rechtenvrij worden gepubbliceerd onder vermelding van de verstrekte credit. Commerciele toepassingen zijn niet toegestaan. Stuur een email naar pers@hnbm.nl om beeld in hogere resolutie te ontvangen.

Toeschrijvingen

De verzoeking van de heilige Antonius (fragment)

Jheronimus Bosch

ca. 1500 – 10, Olieverf op eiken, 38,6 × 25,1 cm, Kansas City, Missouri, The Nelson-Atkins Museum of Art, purchase, William Rockhill Nelson Trust. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Hellelandschap

Jheronimus Bosch

Pen en bruine inkt op papier; rode inkt in het rechteroog van het monster met de helm, 259 × 197 mm Privécollectie. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Restauraties

Het narrenschip (voor restauratie)

Jheronimus Bosch

Ca. 1500 – 10, Olieverf op eiken, 58,1 × 32,8 cm. Parijs, Musée du Louvre, Département des Peintures ©RMN-Grand Palais (musée du Louvre), Parijs/Franck Raux

Het narrenschip (na restauratie)

Jheronimus Bosch

Ca. 1500 – 10, Olieverf op eiken, 58,1 × 32,8 cm, Parijs, Musée du Louvre, Département des Peintures ©RMN-Grand Palais (musée du Louvre), Parijs/Franck Raux

Het Laatste Oordeel (voor restauratie)

Jheronimus Bosch

Ca. 1505–15, Olieverf op eiken, linkerluik 99,5 × 28,8 cm; middenpaneel 99,2 × 60,5 cm; rechterluik 99,5 × 28,6 cm. Gesigneerd middenpaneel, rechtsonder: Jheronimus bosch. Brugge, Stad Brugge, Groeningemuseum. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Het Laatste Oordeel (tijdens restuaratie)

Jheronimus Bosch

Ca. 1505–15, Olieverf op eiken, linkerluik 99,5 × 28,8 cm; middenpaneel 99,2 × 60,5 cm; rechterluik 99,5 × 28,6 cm. Gesigneerd middenpaneel, rechtsonder: Jheronimus bosch. Brugge, Stad Brugge, Groeningemuseum. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Heremietentriptiek (voor restauratie)

Jheronimus Bosch

Ca. 1495–1505, De heilige heremieten Antonius, Hiëronymus en Egidius Olieverf op eiken, linkerluik 85,4 × 29,2 cm; middenpaneel 85,7 × 60 cm; rechterluik 85,7 × 28,9 cm. Gesigneerd middenpaneel: Jheronimus Bosch. Venetië, Gallerie dell’Accademia. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Heremietentriptiek (tijdens restauratie)

Jheronimus Bosch

Ca. 1495–1505, De heilige heremieten Antonius, Hiëronymus en Egidius Olieverf op eiken, linkerluik 85,4 × 29,2 cm; middenpaneel 85,7 × 60 cm; rechterluik 85,7 × 28,9 cm. Gesigneerd middenpaneel: Jheronimus Bosch. Venetië, Gallerie dell’Accademia. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Hiëronymus in gebed (voor restauratie)

Jheronimus Bosch

Ca. 1485–95, Olieverf op eiken, 80 × 60,7 cm. Gent, Museum voor Schone Kunsten. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Hiëronymus in gebed (na restauratie)

Jheronimus Bosch

Ca. 1485–95, Olieverf op eiken, 80 × 60,7 cm. Gent, Museum voor Schone Kunsten. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

De kruisdraging van Christus (voor restauratie)

Jheronimus Bosch

Ca. 1490 – 1510, Olieverf op eiken, 59,7 × 32 cm. Wenen, Kunsthistorisches Museum, Gemäldegalerie © Kunsthistorisches Museum, Gemäldergalerie, KHM-Museumsverband, Wenen

De kruisdraging van Christus (na restauratie)

Jheronimus Bosch

Ca. 1490 – 1510, Olieverf op eiken, 59,7 × 32 cm. Wenen, Kunsthistorisches Museum, Gemäldegalerie © Kunsthistorisches Museum, Gemäldergalerie, KHM-Museumsverband, Wenen

Christuskind (voor restauratie)

Jheronimus Bosch

Ca. 1490 – 1510, Olieverf op eiken, 59,7 × 32 cm. Wenen, Kunsthistorisches Museum, Gemäldegalerie © Kunsthistorisches Museum, Gemäldergalerie, KHM-Museumsverband, Wenen

Christuskind (na restauratie)

Jheronimus Bosch

Ca. 1490 – 1510, Olieverf op eiken, 59,7 × 32 cm. Wenen, Kunsthistorisches Museum, Gemäldegalerie © Kunsthistorisches Museum, Gemäldergalerie, KHM-Museumsverband, Wenen

Wilgefortistriptiek (na restauratie)

Jheronimus Bosch

ca. 1495 – 1505. Olieverf op eiken, linkerluik 105,2 × 2 7, 5 c m; middenpaneel 105,2 × 62,7 cm; rechterluik 104,7 × 27,9 cm Venetië, Gallerie dell’Accademia. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Wilgefortistriptiek (na restauratie)

Jheronimus Bosch

ca. 1495 – 1505. Olieverf op eiken, linkerluik 105,2 × 2 7, 5 c m; middenpaneel 105,2 × 62,7 cm; rechterluik 104,7 × 27,9 cm Venetië, Gallerie dell’Accademia. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Wilgefortistriptiek (na restauratie)

Jheronimus Bosch

ca. 1495 – 1505. Olieverf op eiken, linkerluik 105,2 × 2 7, 5 c m; middenpaneel 105,2 × 62,7 cm; rechterluik 104,7 × 27,9 cm Venetië, Gallerie dell’Accademia. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Wilgefortistriptiek (na restauratie)

Jheronimus Bosch

Wilgefortistriptiek, ca. 1495 – 1505. Olieverf op eiken, linkerluik 105,2 × 2 7, 5 c m; middenpaneel 105,2 × 62,7 cm; rechterluik 104,7 × 27,9 cm Venetië, Gallerie dell’Accademia. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Christoffel (voor restauratie)

Jheronimus Bosch

Ca. 1490 – 1500. Olieverf op eiken, 113,7 × 71,6 cm. Gesigneerd linksonder: Jheronimus Bosch. Rotterdam, Museum Boijmans Van Beuningen. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Visioenen van het hiernamaals (voorzijde)

Jheronimus Bosch

Het Aards Paradijs, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,5 × 39,8 cm. De tenhemelopneming van de gelukzaligen, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,8 × 39,9 cm. De val van de verdoemden, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,8 × 39,6 cm. De rivier naar de hel, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,8 × 39,6 cm, Venetië, Museo di Palazzo Grimani. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Visioenen van het hiernamaals (achterzijde na restauratie)

Jheronimus Bosch

Het Aards Paradijs, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,5 × 39,8 cm. De tenhemelopneming van de gelukzaligen, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,8 × 39,9 cm. De val van de verdoemden, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,8 × 39,6 cm. De rivier naar de hel, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,8 × 39,6 cm, Venetië, Museo di Palazzo Grimani. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Visioenen van het hiernamaals (achterzijde na restauratie)

Jheronimus Bosch

Het Aards Paradijs, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,5 × 39,8 cm. De tenhemelopneming van de gelukzaligen, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,8 × 39,9 cm. De val van de verdoemden, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,8 × 39,6 cm. De rivier naar de hel, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,8 × 39,6 cm, Venetië, Museo di Palazzo Grimani. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Visioenen van het hiernamaals (achterzijde na restauratie)

Jheronimus Bosch

Het Aards Paradijs, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,5 × 39,8 cm. De tenhemelopneming van de gelukzaligen, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,8 × 39,9 cm. De val van de verdoemden, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,8 × 39,6 cm. De rivier naar de hel, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,8 × 39,6 cm, Venetië, Museo di Palazzo Grimani. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

Visioenen van het hiernamaals (achterzijde na restauratie)

Jheronimus Bosch

Het Aards Paradijs, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,5 × 39,8 cm. De tenhemelopneming van de gelukzaligen, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,8 × 39,9 cm. De val van de verdoemden, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,8 × 39,6 cm. De rivier naar de hel, ca. 1505–15. Olieverf op eiken, 88,8 × 39,6 cm, Venetië, Museo di Palazzo Grimani. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

De aanbidding door de koningen (na restauratie)

Ca. 1495 – 1520. Olieverf op eiken, 77,5 × 55,9 cm. Philadelphia, Philadelphia Museum of Art, John G. Johnson Collection. Foto Rik Klein Gotink en beeldverwerking Robert G. Erdmann voor het Bosch Research and Conservation Project.

BRCP-team

Het BRCP-team

Het team van het Bosch Research and Conservation Project verricht onderzoek.

Het BRCP-team

Het team van het Bosch Research and Conservation Project verricht onderzoek.

Het BRCP-team

Het team van het Bosch Research and Conservation Project verricht onderzoek.

Het BRCP-team

Het team van het Bosch Research and Conservation Project verricht onderzoek.

Prof. dr. Jos Koldeweij

Foto bymarjo

Prof. dr. Jos Koldeweij, Kunsthistoricus en voorzitter wetenschappelijk comité

Dr. Matthijs Ilsink

Foto bymarjo

Dr. Matthijs Ilsink, Kunsthistoricus en projectcoördinator

Illustraties

Vergelijking

Vergelijk de handen volgens de Morelli/Erdmann-visie.

Infraroodopname

Infraroodopname ontmaskert struik als mansfiguur naast Johannes de Doper.

Detail

Detail middenpaneel Wilgefortistriptiek. Links: voor restauratie, rechts: tijdens restauratie.

Schematisch overzicht

Schematisch overzicht van de gelaagde structuur van een vroeg-Nederlands schilderij op paneel.