Foto Het Noordbrabants Museum

Blik op de werkelijkheid

Collectie 19de-eeuwse kunst

Let op: tijdelijk gesloten

De beroemde Brabantse schildersfamilie Knip bestond uit acht kunstenaars, verdeeld over drie generaties. De leden van de familie – afkomstig uit Tilburg – werkten nauw samen. Ieder legde zich toe op een eigen specialisme. Henriëtte richtte zich op bloemstillevens en haar nicht Henriëtte Ronner-Knip schilderde luxueuze poezenscènes. Josephus Augustus vervaardigde landschappen die hij samenstelde uit studies naar de werkelijkheid. Hij verbleef jarenlang in Parijs en Italië.

Brabantse kunstenaars reisden regelmatig buiten de provincie om te schilderen. Omgekeerd vormden de ongerepte natuur en de dorpen in Brabant inspiratie voor schilders uit heel Nederland. In de eerste helft van de 19de eeuw benadrukten romantische schilders de grootsheid van de natuur; later streefden kunstenaars naar een waarheidsgetrouwe weergave van de werkelijkheid.

Achter de werkelijkheid

Tegen het einde van de 19de eeuw ontstond een tegenreactie op het waarheidsgetrouw weergeven van de werkelijkheid. Achter het zichtbare zou een onzichtbare wereld schuilgaan. Het symbolisme ontstond als stroming in de literatuur, maar beïnvloedde al gauw de beeldende kunst. Schilders begonnen hun gedachten en gevoelens te verbeelden. Met behulp van symbolen gaven zij uitdrukking aan een diepere betekenis. Zij hadden een grote interesse in het bovennatuurlijke, het geloof en de hang naar het verleden.

De uit ’s-Hertogenbosch afkomstige Antoon Derkinderen was een van de de belangrijkste vertegenwoordigers van het symbolisme in Nederland. Zijn ideaal was de ‘gemeenschapskunst’: kunst in openbare gebouwen die het volk tot diepere gedachten aanzette. Ook de Bossche kunstenaar Antoon van Welie maakte naam als symbolist. Zijn stijl was van grote invloed op zijn leerling Jan Bogaerts.

  • Foto Peter Cox
  • Foto Peter Cox
  • Foto Peter Cox
  • Fernand Khnopff, Portret van jonkvrouwe Maria Francisca Louisa Dommer van Poldersveldt (Ubbergen 1848 - 1925 ’s-Hertogenbosch), 1888. Rijksmuseum. Aankoop met steun van het Otto van Noppen Fonds/Rijksmuseum Fonds en gedeeltelijke schenking door Jhr. Th.A.G.M. van Rijckevorsel.
  • Fernand Khnopff, Portret van Augustinus Gerardus Hubertus van Rijckevorsel (1828 - ’s-Hertogenbosch - 1891), 1888. Rijksmuseum. Aankoop met steun van het Otto van Noppen Fonds/Rijksmuseum Fonds en gedeeltelijke schenking door Jhr. Th.A.G.M. van Rijckevorsel.

Wie is te zien?

De collectie uit de presentatie Blik op de werkelijkheid toont werken uit 1800 – 1925. De collectie is uitgebreid met 20 aanwinsten en bruiklenen van Brabantse komaf, waaronder twee topstukken uit het Rijksmuseum: de portretten van de Adellijken Augustinus Gerardus Hubertus van Rijckevorsel en Maria Francisca Louisa Dommer van Poldersveldt. Maar liefst vijf aanwinsten van vervaardiger Antoon Derkinderen en Antoon van Welie worden na twee jaar voor het eerst getoond. Daarnaast worden er diverse symbolistische werken uit eigen collectie getoond.

De presentatie Blik op de werkelijkheid is te zien in twee van de dertien paleiszalen.

Bekijk ook:

Verlengd

Vlaamse en Hollandse meesters uit de Gemäldegalerie en het Kupferstichkabinett van de Akademie der bildenden Künste Wien
Verlengd t/m 6 september 2020

Verlengd

Between Truth and Illusion
Verlengd t/m 18 oktober 2020

Geweest

Hedendaagse en moderne kunst
t/m 22 februari 2020