Ketahanan

Co-creatie

Deze tentoonstelling is samen met mensen uit de Molukse gemeenschap gemaakt en is opgebouwd rond vier thema's: (de)kolonisatie, diaspora, veerkracht en toekomst. Samen vormen zij een licht chronologisch verhaal. In plaats van een strikte tijdlijn gebruiken we de thema's als bouwstenen voor een helder begin, midden en einde. Deze opzet zorgt ervoor dat het verhaal zich ontwikkelt van gevoelige en aangrijpende onderwerpen naar een meer hoopvolle blik vooruit. Daarmee sluiten we aan bij de kernboodschap én bij de wens van de gemeenschap om niet alleen aandacht te geven aan deze gevoelige geschiedenis, maar ook ruimte te maken voor veerkracht en de weg vooruit.

Thema’s

(De)kolonisatie
Dit thema gaat over vier eeuwen kolonisatie en antikoloniaal verzet, over politieke dekolonisatie in de twintigste eeuw en culturele dekolonisatie in de eenentwintigste eeuw. Het laat zien hoe koloniale ideeën en machtsverhoudingen nog altijd doorwerken in onze samenleving. We tonen hoe generaties Molukkers zich, vaak uit noodzaak, hebben aangepast, in het verleden onder een kolonisator en later in het land van aankomst. Wat begon als een manier om te overleven, is onderdeel geworden van het collectieve bewustzijn van de gemeenschappen. De sporen van dit koloniale verleden zijn nog altijd zichtbaar in het dagelijks leven. Binnen de Molukse gemeenschap, evenals andere diasporagemeenschappen, wordt actief gewerkt aan dekolonisatie.

Diaspora
De Molukse diaspora begint bij de uittocht van delen van de Molukse gemeenschap en de overtocht naar Nederland. Die reis kende vele gezichten: sommige Molukkers kwamen eerder voor studie, anderen later als mariniers vanuit Papua, per vliegtuig, of na een huwelijk met iemand die al in Nederland woonde. Voor sommigen was de migratie een traumatische ervaring, voor vrijwel iedereen een ingrijpende gebeurtenis. Leven in een diaspora betekent op twee plekken tegelijk thuis zijn en vaak of veel schakelen tussen culturen. Biculturaliteit is een veel besproken aspect van de Molukse ervaring, maar ook een herkenbaar gegeven voor andere gemeenschappen met een migratieachtergrond.

Veerkracht
Veerkracht loopt als een rode draad door alle verhalen in de tentoonstelling. Al in de koloniale periode kwam die veerkracht tot uiting in antikoloniaal verzet en in de overlevingsdrang onder Nederlands, Portugees, Brits en Japans bewind. Ook de overtocht naar Nederland, de aankomst, het leven in woonoorden, het ontslag uit het KNIL en de strijd om erkenning vroegen telkens opnieuw om veerkracht en volharding. Veerkracht betekent hier twee dingen: aanpassingsvermogen in steeds nieuwe omstandigheden én de mogelijkheid om ondanks tegenslagen jezelf te blijven.

Toekomst
De jongere generaties – derde, vierde én vijfde – geven nieuwe betekenissen aan wat het is om Moluks te zijn in Nederland. Hun zoektocht draait vaak om authenticiteit en verbondenheid: het verlangen ergens thuis te horen. Soms uit zich het in het loslaten van bestaande ideëen, of juist het herwaarderen van inheemse kennis of de verbondenheid met de Molukse eilanden en talen. Daarmee sluit dit thema af met een open en hoopvolle blik: de kans voor nieuwe generaties om een toekomst uit te werken, waarbij het verleden van de gemeenschap niet langer een last is, maar een kracht.